Пилотсыз очкычларның популярлыгы һәм арзанлыгы чыгымнарны киметеп һәм персонал куркынычсызлыгын арттырып күп тармакларга файда китерде. Ләкин фәнни җәмгыять турында нәрсә әйтеп була? Йөзләрчә, меңнәрчә булмаса, бөтен дөнья буенча бәйсез галимнәр һәм вузлар бу очкычларны катлаулы фәнни экспериментлар үткәрү өчен кулланалар.
Без очкычларның сәнәгать һәм коммерция кулланылышына игътибар итәбез, ләкин саф фән шулай ук авиациянең арзанлыгыннан һәм бюджетлары кыска булганда һәм экспериментларны тәмамлау вакыты бик мөһим булганда файда китерә.
Мәсәлән, берничә поляк галиме ярдагы эрозияне комплекслы өйрәнүдә хезмәттәшлек иттеләр, LiDAR һәм батиметрия кебек берничә яңа технология кулланып.
Гданьск технология университетының Гражданлык һәм әйләнә-тирә мохит инженериясе факультетыннан Павел Тисяк һәм Рафал Оссовский, Гдиния диңгез университеты диңгез академиясе Лукаш Яновски һәм Геоморфология кафедрасы Дамиан Москалевич белән берлектә, Океанография һәм география кафедрасы океанография һәм география кафедрасы. Польша яры (төгәлрәге, көньяк Балтыйк диңгезенең 1 миль озынлыгы).
Кәгазь "Google Earth двигательендә пилотсыз һәм ортофото мәгълүматларын һәм LiDAR батиметрик мәгълүматларын кулланып, ярдагы кыя деградациясен бәяләү" дип атала. Фәнни докладларда, 2025 елның гыйнварында бастырылган һәм табигатьнең географияне үзгәртү ысулларын аңлау өчен мөһим булган мәгълүмат туплау өчен яңа технологияләр куллануның төп мисалы.
Без тикшерү авторларының берсе Павел Тисяк белән сөйләшергә, дроннар һәм LiDARның үз проектларына йогынтысын яхшырак аңларга мөмкинлек таптык.
"Кыя эрозиясен мониторинглауның традицион ысуллары, гадәттә, күп көч таләп итә торган кыр эшләрен һәм традицион җир тикшерү техникасын кулланып киңлек бүленешен катлаулы исәпләүне таләп итә", диде Павел. "Моннан аермалы буларак, дистанцион сенсорлау һәм машина өйрәнү өлкәсендәге соңгы казанышлар кыя деградациясен зуррак эффективлык һәм төгәллек белән бәяләү өчен яңа ысуллар тәкъдим итә."
Яр буендагы деградация бөтен дөнья буенча хөкүмәтләр һәм галимнәрнең игътибарын җәлеп итте, чөнки табигать афәтләре саны арта һәм һәр афәт халыкка һәм географик мохиткә күбрәк зыян китерә.
"Бу кәгазьдә без" бозылу деградациясе "терминын киң кулланабыз. Без аны төрле факторлар һәм процесслар, шул исәптән катлаулы литологик һәм гидрогеологик мохит, давыл дулкыны активлыгы, яңгыр, җил исүе, кеше эшчәнлеге, җир тетрәү, кимчелекләр, эрү, ярлар, флизлар, ярыклар, бозулар, эрез ярлар, ярлар, ярлар, флизлар. "Шуңа нигезләнеп, бу тикшерүнең төп шарты - электромагнит дулкынының чагылышы спектры деградациягә дучар булган өлкәләрдә үзгәрә. Яр ярлары бозылган очракта, материаль агрегат, үсемлекләр һәм башка факторлар үзгәрү зур аермаларга китерергә мөмкин."
Бүгенге көндә, дистанцион сенсор - яр буйларын күзәтү өчен стандарт ысул. Спутниклардан, һава платформаларыннан һәм җир асты сенсорларыннан җыелган төрле рәсемнәр һәм мәгълүматлар кулланып, тикшерүчеләр яр буйлары турында җентекле һәм заманча киңлек мәгълүматларын ала алалар. Резолюция рамкасы рәсемнәре вакыт узу белән яр морфологиясендәге үзгәрешләрне күзәтергә мөмкинлек бирә һәм табигать афәтләреннән иң күп зыян күргән өлкәләрне ачыкларга ярдәм итә. Бу очракта авторлар һава фотографиясен кулландылар, ул чагыштырулар алдыннан һәм аннан соң җентекләп аңлату өчен файдалы югары резолюцияле рәсемнәр бирә. Шулай да, рәсемнәрдә төрле яктырту вакытлары бар, төрле объектлар эшкәртелә. Фотограмметрия ягыннан очышлар охшаш шартларда үткәрелергә тиеш, ләкин бу яктан сезонлы үзгәрешләр белән кайбер проблемалар бар.
"Без LiDARны яктырту шартларын үзгәртү өчен альтернатива итеп кулланырга булдык," Павел әйтә. "LiDAR мәгълүматлары югары төгәллек белән яр буендагы топографик үзгәрешләрне үлчәү өчен бик мөһим. Вегетация яки изоляцияләнгән нокталардан фильтрларга булышалар. LiDARның иң мөһим продукты - цифрлы биеклек моделе (DEM), ул яр ландшафтын 3D күрсәтү өчен кулланыла. Бу модельләр эрозиянең киң таралуын аңларга ярдәм итә."
Проблема килеп чыкты, чөнки су астында булган яр буйларының деградациясе компоненты бу күренешнең килеп чыгуында мөһим роль уйный, шуңа күрә LiDARны батиметрик корал буларак куллану карары.
Павел әйтте, "Тикшеренү нәтиҗәләре безгә ярдагы кыяларның хәзерге һәм киләчәк климат үзгәрүенә, аеруча диңгез өслегенең күтәрелүенә һәм давыл активлыгының көчәюен аңларга ярдәм итә." "Традицион геотехник тикшеренүләрне дроннар һәм һавада үткәрелгән тикшерүләр кебек алдынгы дистанцион технологияләр кулланып көчәйтү, охшаш проблемалар белән очрашкан башка өлкәләр өчен модель булып тора. Бу тикшеренүдән алынган мәгълүматлар Польшада гына түгел, ә охшаш геологик һәм экологик шартларда булган башка төбәкләрдә дә идарә итә.
Автоном автомобильләрдән һава һәм диңгез мәгълүматларын туплап, бу галимнәр төркеме мәгълүматларның сыйфатын, нәтиҗәләрнең төгәллеген, зыян күргән районнарның географиясенә һәм яшәүчеләренә китерелгән зыянны йомшарту өчен күрелгән чараларның адекватлыгын күтәрә алды.
Пост вакыты: 12-2025 февраль